Κάποτε στη Γάζα
★★★☆☆ (Once Upon a Time in Gaza, Παλαιστίνη, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Γαλλία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιορδανία, 2025, 87’)
Σκηνοθεσία: Ταρζάν Νάσερ & Αράμπ Νάσερ
Ηθοποιοί: Ισαάκ Ελίας, Νάντερ Αμπντ Αλχέ, Ραμζί Μαγκντίζι
Η νέα ταινία των Παλαιστίνιων δημιουργών Αραμπ και Ταρζάν Νάσερ («Dégradé» (2015), «Γάζα, αγάπη μου», (2020), η οποία έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο Φεστιβάλ των Κανών 2025 και απέσπασε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο τμήμα Ενα Κάποιο Βλέμμα, διαδραματίζεται στη Γάζα του 2007 και αφηγείται την ιστορία του Γιάχια, ενός νεαρού φοιτητή που αναπτύσσει φιλία με τον Οσάμα, έναν χαρισματικό ιδιοκτήτη εστιατορίου με μεγάλη καρδιά. Μαζί αρχίζουν να διακινούν ναρκωτικά παράλληλα με τις παραδόσεις φαλάφελ, όμως σύντομα αναγκάζονται να αναμετρηθούν με έναν διεφθαρμένο αστυνομικό και το μεγάλο εγώ του. Δύο χρόνια αργότερα, ο Γιάχια καταλήγει να πρωταγωνιστεί στην πρώτη ταινία δράσης γυρισμένη στη Γάζα, η οποία αντικατοπτρίζει τα πραγματικά εγκλήματα στα οποία ήταν μάρτυρας.
Χωρίζοντας την ταινία τους σε δύο κεφάλαια, τα οποία όμως δεν καταφέρνουν να συνδεθούν πλήρως νοηματικά -με το πρώτο να λειτουργεί περισσότερο ως μια μακροσκελής εισαγωγή για το δεύτερο-, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο τα δύο αδέρφια εμπλουτίζουν το έργο τους με το αμερικανικό κινηματογραφικό στοιχείο. Από τον τίτλο, που αποτελεί άμεση αναφορά στην επική ταινία εποχής του Σέρτζιο Λεόνε, μέχρι τη χρήση της μουσικής και μια αίσθηση «ταραντινικής» ατμόσφαιρας, οι Νάσερ αξιοποιούν τα αφηγηματικά τους εργαλεία για μια ειρωνική και βουτηγμένη στο μαύρο χιούμορ ταινία που απεικονίζει μια Παλαιστίνη μακριά από τη σημερινή της εικόνα. Στο δεύτερο μισό της ταινίας, η ειρωνική διάθεση στηλιτεύει μέσα από μια μετα-αφήγηση (ο Γιάχια γίνεται πρωταγωνιστής σε μια προπαγανδιστική ταινία δράσης, όπου παρακολουθούμε τα γυρίσματά της) την εδραίωση της Χαμάς, την ανάγκη δημιουργίας μαρτύρων και το παράλογο του πολέμου, ενώ παράλληλα υπάρχουν σαφείς αναφορές στην ολοένα και πιο επιθετική στάση του Ισραήλ.
Στη ταινία, το πολιτικό σχόλιο φιλτράρεται μέσα από μιαν αφήγηση που δεν επιδιώκει τη φετιχοποίηση της δυστυχίας του παλαιστινιακού λαού, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει ένα έργο που μέσω μιας ιστορίας εκδίκησης αντανακλά την καθημερινότητα και λειτουργεί ως μια ενδοσκοπική ματιά στην πολιτική κατάσταση της Παλαιστίνης. Παρ’ όλα αυτά, αυτή η επιλογή δεν λειτουργεί πάντα, καθώς η κεντρική ιστορία μοιάζει κάποιες φορές να τείνει στην υπερβολή, με τους χαρακτήρες να είναι σχηματικοί και τελικά να υπηρετούν περισσότερο το πολιτικό σχόλιο παρά να έχουν υπόσταση.
*Η κριτική δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στην έντυπη έκδοση της Εφημερίδας των Συντακτών (05-02-2026)
