Yunan
★★★☆☆ (Γερμανία, Καναδάς, Ιταλία, Παλαιστίνη, Κατάρ, Ιορδανία, Σαουδική Αραβία, 2025, 125’)
Σκηνοθεσία: Αμιρ Φακίρ Ιλντιν
Ηθοποιοί: Ζορζ Χαμπάζ, Χάνα Σιγκούλα, Toμ Βλάσιχα
Οὐ τόπῳ ἀλλὰ τρόπῳ. Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο θα οδηγηθεί ο Μουνίρ στο υπαρξιακό και ποιητικό δράμα του Αμίρ Φάχερ Ελντίν, που έκανε πρεμιέρα στο Επίσημο Διαγωνιστικό του 75ου Φεστιβάλ Βερολίνου.
Ο Μουνίρ, που την υπαρξιακή του κρίση την αποδίδει εξαιρετικά ο Ζορζ Χαμπάζ, συγγραφέας που ζει στο Αμβούργο, βρίσκεται σε βαθιά κατάθλιψη και βιώνει ένα διπλό αδιέξοδο: υπαρξιακό και δημιουργικό. Αναζητά τον τόπο του και τη σημασία της ύπαρξής του. Μακριά από την πατρίδα του, την αδελφή του και τη μητέρα του, η οποία πάσχει από άνοια και τον έχει πια ξεχάσει, αναζητά τη θέση του σε έναν κόσμο που νιώθει ότι τον πνίγει τόσο κυριολεκτικά –έχει συχνές κρίσεις δύσπνοιας– όσο και μεταφορικά. Εχοντας σκοπό να βάλει τέλος στη ζωή του, ταξιδεύει στη Βόρεια Θάλασσα, στο Hallig Langeness. Εκεί, μέσα σε ένα γαλήνιο περιβάλλον γεμάτο ζώα και απέραντα λιβάδια, συναντά την αινιγματική Βαλέσκα και τον τραχύ, δύσπιστο γιο της, Καρλ.
Ο τόπος όμως αποδεικνύεται κάτι σχετικό. Αυτό που πραγματικά έχει σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορεί κανείς να ανακαλύψει τον «τόπο» του και την προσωπική του καταγωγή: μια καταγωγή που ξεπερνά τα γεωγραφικά σύνορα και μετατρέπεται σε εσωτερική αναζήτηση γαλήνης, συμφιλίωσης με τον εαυτό και τελικά της αναγέννησής του.
Η ταινία, γεμάτη αλληγορίες και ονειρικές σεκάνς, αξιοποιεί το όμορφο φυσικό τοπίο -ο διευθυντής φωτογραφίας Ρόναλντ Πλαντ κάνει σπουδαία δουλειά-, που έρχεται σε αντιδιαστολή με την υπαρξιακή κατάρρευση του ήρωα. Με αργό και νωχελικό ρυθμό, ο Ελντίν αποδίδει πειστικά αυτή την κατάρρευση ενός ανθρώπου που συνθλίβεται από τη νοσταλγία της πατρίδας και την ανάγκη να ανακαλύψει πού ανήκει, όμως δεν καταφέρνει πάντα να αποτινάξει το βάρος μιας υπερφορτωμένης αφήγησης. Οι συμβολισμοί είναι πολλοί και κάποιοι αρκετά απλοϊκοί στη σύλληψη, ενώ το ονειρικό στοιχείο, ως αφήγηση μέσα στην αφήγηση με την παραβολή του βοσκού, δεν ενσωματώνεται τόσο καλά στο ρεαλιστικό σκηνικό της ταινίας.
*Η κριτική δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στην έντυπη έκδοση της Εφημερίδας των Συντακτών (29-01-2026)
