Ο Μυστικός Πράκτορας

★★½☆☆☆ (The Secret Agent, Βραζιλία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, 2025, 158’)

• Σκηνοθεσία: Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιου

• Ηθοποιοί: Βάγκνερ Μόουρα, Αλίς Καρβάλο, Γκαμπριέλ Λεόνε

Η πολυβραβευμένη στο Φεστιβάλ Καννών, - απέσπασε το Βραβείο Α’ Ανδρικού Ρόλου για τον Βάγκνερ Μόουρα, το Βραβείο Σκηνοθεσίας, καθώς και το Art House Cinema Award και το Βραβείο FIPRESCI Καλύτερης Ταινίας, ενώ έχει προταθεί για τέσσερα Βραβεία Όσκαρ (98η τελετή): Καλύτερη Ταινία, Α΄Ανδρικός Ρόλος, Καλύτερο Casting και Καλύτερη Διεθνής Ταινία - νέα ταινία του Βραζιλιάνου σκηνοθέτη Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιου διαδραματίζεται το 1977, κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας της Βραζιλίας. Ο Μαρσέλο, ένας δάσκαλος, δραπετεύει από ταραχώδες παρελθόν του, και εγκαθίσταται ως φυγάς στην πόλη Ρεσίφε, όπου ελπίζει να χτίσει μια νέα ζωή και να επανενωθεί με τον γιο του. Σύντομα συνειδητοποιεί ότι η πόλη απέχει πολύ από το να γίνει το καταφύγιο που αναζητά, καθώς οι κυβερνητικές δυνάμεις τον κυνηγούν και η ζωή του απειλείται όλο και περισσότερο.

Ο Φίλιου συνδυάζει neo-noir, δράμα, σουρεαλισμό και πολιτικό σχόλιο σε μια ταινία που φιλοδοξεί να μιλήσει για τη μνήμη, την προσωπική ιστορία, να αναλύσει το βίωμα της ζωής υπο δικτατορία και να αναδείξει τη δύναμη του κινηματογράφου. Καταλήγει όμως να μην αξιοποιεί πλήρως τα ισχυρά της στοιχεία, όπως την εξαιρετική σκηνογραφία, τη μουσική και την ήρεμη, στιβαρή ερμηνεία του Μόουρα, εγκλωβισμένη σε μια χαοτική αφήγηση.

Ο Φίλιου ταλαντεύεται ανάμεσα στον ωμό ρεαλισμό, την σουρεαλιστική κατάσταση και τον συμβολισμό, ενσωματώνοντας στοιχεία θρίλερ και από την πρώτη σκηνή δείχνει τις προθέσεις του. Όμως όσο η ταινία κυλάει σε απογοητεύει, καθώς ο σκηνοθέτης μοιάζει να αναζητά διαρκώς τρόπους να επιμηκύνει την αφήγηση του, αντί να εμβαθύνει ουσιαστικά στον χαρακτήρα και στα γεγονότα.

Ο Φίλιου ξοδεύει πολύ κινηματογραφικό χρόνο στο στήσιμο συμβολισμών, που συχνά κρύβουν μια επιτήδευση, αναζητώντας ευφάνταστους τρόπους να καταδείξει την καταπίεση και την αστυνομική βία. Καταφεύγει σε ένα στυλιζάρισμα που αγγίζει την ταραντινική υπερβολή - όπως στη σκηνή της άγριας επίθεσης που δέχονται ομοφυλόφιλοι σε ένα πάρκο, από κομμένο πόδι! -, θέλοντας να αποφύγει την ρεαλιστική απεικόνιση αλλά αυτή η επιλογή υπονομεύει τη βαρύτητα των ίδιων των συμβολισμών του.

Μοιάζει να κατασκευάζει δυο ταινίες ταυτόχρονα και αυτό τελικά αποδυναμώνει την αφήγησή του. Από τη μία επιχειρεί έναν αναστοχασμό πάνω στη μνήμη μιας εποχής που άφησε ανεξίτηλα τα σημάδια της και στις επόμενες γενιές - η ταινία μετακινείται συχνά από το παρελθόν στο παρόν, όπου δύο κοπέλες ακούν ηχογραφημένες κασέτες με τη φωνή του πρωταγωνιστή -, από την άλλη προσπαθεί να εμπλουτίσει την ιστορία του με στοιχεία θρίλερ και δράσης, χωρίς όμως να καταφέρνει να σε συναρπάσει, κυρίως γιατί το δραματικό στοιχείο παραμένει αδύναμο και χαμένο μέσα σε μια υπερβολικά επιτηδευμένη και στιλιζαρισμένη απεικόνιση της ιστορίας του.

Στη ταινία κάνει την τελευταία του κινηματογραφική εμφάνιση πριν το θάνατό του, ο πάντα υπέροχος Ούντο Κιρ, σε μια τραγελαφική σκηνή, μια από τις πιο ενδιαφέρουσες της ταινίας.

*Η κριτική δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στην έντυπη έκδοση της Εφημερίδας των Συντακτών (12-02-2026)